YTÜ bilim insanları, lityum iyon pil atıklarından kritik metalleri geri kazanan patentli bir yöntem geliştirdi. Türkiye’den çıkan bu buluş, küresel atık sorununa çevreci ve ekonomik bir çözüm sunuyor.
Yıldız Teknik Üniversitesi (YTÜ) Kimya Metalurji Fakültesi öğretim üyeleri Prof. Dr. Metin Gençten, Doç. Dr. Burak Birol ve Dr. Sezgin Yaşa, lityum iyon pil atıklarından değerli metalleri geri kazanmak üzere yenilikçi bir yöntem geliştirdi. Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenen bu buluş, kullanım ömrünü tamamlamış pillerin katot malzemelerinden kimyasal işlemlerle başta kobalt sülfür olmak üzere pil üretiminde kullanılan maddeleri elde etmeyi sağlıyor. Türkiye’de geliştirilen bu yöntem, artan küresel pil atığı sorununa çevreci ve ekonomik bir çözüm sunuyor.
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) raporlarına göre, dünya genelinde 2025 yılı itibarıyla yaklaşık 900 bin ton lityum iyon pilin atık haline gelmesi bekleniyor. Bu sayının 2030 yılında 11 milyon tona ulaşacağı tahmin ediliyor. Pillerin oluşturacağı çevresel sorunlar, birçok devlet için şimdiden çözülmesi gereken önemli bir konu olarak görülüyor.
Geliştirilen bu yöntem, kullanılmış pillerin katot malzemesinden kimyasal işlemlerle kobalt sülfür ve diğer değerli maddelerin geri kazanılmasını sağlıyor. Elde edilen malzemeler, enerji depolama sistemlerinden sensör teknolojilerine kadar geniş bir yelpazede kullanılabiliyor.
Araştırmacılar, bu yaklaşımla hem çevreye verilen atık yükünü azaltmayı hem de sanayi için önemli bir hammadde üretmeyi hedefliyor. Yöntem, geri dönüşüm süreçlerini maliyet kaleminden çıkarıp ekonomik bir fırsata dönüştürüyor. Bu çözüm modeli, Türkiye’nin çevre teknolojileri ve sürdürülebilir üretim alanındaki potansiyelini ortaya koyuyor.
Prof. Dr. Metin Gençten, lityum iyon pil atık miktarının her yıl yaklaşık 1 milyon ton civarında olduğunu belirtti. Gençten, daha önce çalışan sistemleri kaynak alarak kendi çalışma fikirlerinin ortaya çıktığını ve bu durumun kendilerini aktif malzemelerin geri dönüştürülüp yeniden kullanılması üzerine çalışmaya yönelttiğini ifade etti.
Araştırmacılar, lityum kobalt oksit esaslı pillerden başlayarak, lityum iyon pil kimyasında bulunan anot ve katot malzemelerinin geri dönüşümüne odaklandı. Amaç, Nikel Manganez Kobalt (NMC) ve Lityum Demir Fosfat (LFP) gibi katot aktif maddeler ile grafit gibi anot bileşenlerini geri kazanmaktır.
Gençten, lityum, nikel, mangan ve kobalt gibi bileşenlerin kritik ve değerli kaynaklar olduğunu vurguladı. Atık pillerin içerisindeki malzemelerin yüksek saflıkta bulunduğuna dikkat çeken Gençten, bu metallerin etkin bir şekilde geri dönüştürülmesinin ülke ekonomisine önemli bir kaynak kazandırılması anlamına geldiğini aktardı.
Doç. Dr. Burak Birol, metallerin cevherden üretiminin yüksek enerji ve maliyet gerektirdiğini aktardı. Atık pillerin
Yorum Yap