Manisa Celal Bayar Üniversitesi öğrencileri, denizlerdeki hayalet ağ sorununu bitirecek ‘Eriyebilen Ağlar’ projesiyle dünya çapında bir başarıya imza attı.
Manisa Celal Bayar Üniversitesi öğrencilerinden oluşan “Pagit Spektrum: DEEPNETS” ekibi, denizlerdeki “hayalet ağ” sorununa karşı önemli bir adım attı. Ekip, TEKNOFEST KKTC 2025 Araştırma Projeleri Yarışması’nda “Eriyebilen Ağlar” projesiyle birincilik elde etti. Suda çözünebilen biyopolimer tabanlı bu ağlar, deniz ekosistemine verilen zararı ortadan kaldırmayı hedefliyor. Projenin patent çalışmalarının ardından birkaç yıl içinde kullanıma sunulması bekleniyor.
Balıkçılık faaliyetlerinde kullanılan plastik tabanlı ağlar, denizde kaybolduğunda veya terk edildiğinde “hayalet ağ” olarak adlandırılan ciddi bir çevre sorununa yol açıyor. Bu ağlar, yüzlerce yıl boyunca deniz canlılarını avlamaya devam ediyor, üreme dönemlerindeki balıklara, yunuslara, kaplumbağalara ve deniz kuşlarına zarar veriyor.
Hayalet ağlar, deniz tabanındaki mercan resiflerini boğarak ekosistemi tahrip ederken, zamanla mikroplastiklere dönüşerek balıklar aracılığıyla insan besin zincirine geri dönüyor. Bu durum, özellikle kanser gibi sağlık risklerini beraberinde getiriyor. Türkiye, son 11 yılda 2,9 milyon metrekare hayalet ağ temizliği gerçekleştirdi ancak bu süreç büyük kaynak ve zaman kaybına neden oluyor.
Pagit Spektrum: DEEPNETS ekibi, Elektrik-Elektronik Mühendisliği öğrencileri Hakan Çevik, Umut Günay, Barış Can Gökçe, Biyomühendislik öğrencileri Beril İralgil, İrem Akalan ve Bilgisayar Mühendisliği öğrencisi Özge Göksu’dan oluşuyor. Ekip, akademik danışman Öğretim Görevlisi Mehmet Nuri Öğüt rehberliğinde çalışmalarını yürütüyor.
TÜBİTAK’ın da desteklediği projede, ağların deniz ortamındaki dayanıklılığı, kontrollü çözünme süresi ve mekanik performansı üzerine optimizasyon çalışmaları devam ediyor. Laboratuvar verilerinin deniz koşullarında doğrulanması amacıyla balıkçılık kooperatifleriyle pilot uygulama görüşmeleri planlanıyor.
Eriyebilen ağların temelini oluşturan biyopolimer tabanlı yapılar, petrol bazlı muadillerinin aksine doğada çözünebilir özellikte. Bu sayede, deniz ekosistemine zarar vermeden kaybolan ağların çevresel etkileri minimize edilecek. Ekip, dayanıklı, ekonomik ve sürdürülebilir bir sistem geliştirmeye odaklanıyor.
Pagit Spektrum: DEEPNETS, bilimsel araştırma ekibi olarak, patent süreçlerinin tamamlanmasının ardından seri üretimi lisanslama yoluyla firmalara açmayı hedefliyor. Bu dönüşümün, balıkçılık sektöründe hızla yaygınlaşarak 2030’lardan itibaren “hayalet ağ sorunundan kurtulmuş bir mavi vatan” vizyonuna ulaşılmasına katkı sağlaması bekleniyor. Proje, Türkiye’nin yanı sıra dünya denizleri için de önemli faydalar sunuyor.
Yorum Yap