Türkiye, yapay zeka alanındaki ulusal stratejisini yeni eylem planıyla güncelliyor. Türkçe dil modelleri ve veri merkezleri öne çıkıyor.
Türkiye, küresel çapta stratejik önem taşıyan yapay zeka (YZ) alanındaki ulusal yol haritasını hızlandırıyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda hazırlanan yeni “Yapay Zeka Eylem Planı”nın önümüzdeki ay kamuoyuyla paylaşılması bekleniyor. Bu plan, Türkçe büyük dil modellerinin geliştirilmesi, veri merkezi altyapısının güçlendirilmesi ve YZ’nin savunma sanayii ile kamu hizmetlerine entegrasyonunu hedefliyor. Ülke, YZ teknolojilerini tasarlayan, üreten ve küresel ölçekte rekabet eden öncü ülkeler arasına girmeyi amaçlıyor.
Yeni eylem planıyla birlikte, Türkiye’nin YZ işlemci kapasitesini artırması ve sanayiden sağlığa kadar birçok sektörde dijital dönüşümü hızlandırması öngörülüyor. Ayrıca, YZ uzmanı yetiştirmeye yönelik eğitim programları yaygınlaştırılacak. Bu çalışmalar, kamunun sahip olduğu büyük veriyi değere dönüştürecek çözümlerin geliştirilmesine katkı sağlayacak.
Türkiye’nin YZ alanındaki en belirgin adımlarından birini Türkçe büyük dil modelleri oluşturuyor. T3 Vakfı ve Baykar iş birliğiyle geliştirilen T3 AI, Temmuz 2025’te sosyal beta sürümüyle kullanıma sunuldu. Açık kaynaklı bu model, Türkçe’nin yanı sıra farklı dillerde de çalışabilme yeteneğine sahip bulunuyor.
Milli Eğitim Bakanlığı, Anadolu Ajansı ve TRT gibi kurumların da paydaşları arasında yer aldığı bu projeler sürerken, TÜBİTAK da kendi büyük dil modelini geliştiriyor. Bu modelin, teknolojinin Türkçesini geliştirerek bir Türk gibi düşünmesine katkı sağlaması hedefleniyor. Türkiye, Türkçe büyük dil modeliyle YZ rotasını ulusal ihtiyaçlara göre şekillendiriyor.
Ülke, YZ ekosistemi için kritik olan veri merkezi yatırımlarını da hızlandırıyor. Turkcell ve Google Cloud ortaklığıyla Ankara’da kurulacak hiper ölçekli veri merkezleri, Türkiye’deki verilerin yurt dışına çıkmadan saklanmasına ve işlenmesine olanak tanıyacak. Bu merkezlerin 2028’de tam kapasiteyle hizmete girmesi bekleniyor.
Savunma sanayii de YZ projelerinde öncü bir rol üstleniyor. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı, ocak ayında Yapay Zeka, Kuantum ve Otonom Sistemler Tatbikatı ALFA için bilgi istek dokümanı yayımladı. Tatbikat senaryoları arasında sürü yetenekleri, kritik su altı yapılarının korunması ve İHA sürülerinin kuantum anahtar dağıtımıyla haberleşmesi bulunuyor.
HAVELSAN’ın MAIN Kurumsal Yapay Zeka Platformu, savunma ve kamu odaklı YZ çözümlerinin önemli bir örneğini teşkil ediyor. Platform, Türkçe’nin nüanslarını kavrayan 9 milyar parametreli bir büyük dil modeli içeriyor. MAIN, 200’den fazla dilde metin anlama, çeviri, özetleme ve siber güvenlik asistanlığı gibi yetenekler sunuyor.
Kamu kurumları da YZ dönüşümüne yönelik çalışmalar gerçekleştiriyor. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, dijital dezenformasyonla mücadele amacıyla kamu internet sitelerinde YZ uyumlu teknik standart dönüşümünü başlattı. Bu uygulama, kamu içeriğinin YZ sistemleri tarafından doğru tanınmasını ve yorumlanmasını sağlayacak.
İletişim Başkanlığı ayrıca, 18 milyondan fazla kullanıcısı olan açık kaynaklı YZ platformu Hugging Face’e katılan ilk kamu kurumu oldu. Bu adım, kamusal bilginin bütünlüğünü korumayı ve dijital alanda Türkiye’nin iletişim kapasitesini güçlendirmeyi hedefliyor.
Türkiye, YZ alanındaki çalışmalarında Türk devletleriyle iş birliğini de sürdürüyor. 15 Mayıs’ta Kazakistan’ın Türkistan şehrinde düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Gayriresmi Zirvesi’nde YZ ve Dijital Kalkınma Eylem Planı’nın hazırlanması kararı alındı. Bu planın yıl sonuna kadar tamamlanması bekleniyor. Üye ülkeler, Türk Büyük Dil Modeli’nin geliştirilmesini ele alacak.
Yorum Yap