Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye’nin imalat sanayisi katma değerindeki küresel payını ikiye katladığını duyurdu. Yeni teşvikler yolda.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye’nin imalat sanayisi katma değerindeki küresel payını son 23 yılda ikiye katladığını duyurdu. Bakan Kacır, Sanayinin Dönüşümü ve Teşvikler Bilgilendirme Toplantısı’nda yaptığı açıklamada, ülkenin askeri insansız hava aracı üretiminde dünya lideri olduğunu belirtti. Türkiye’nin ticari araç, güneş paneli ve beyaz eşya gibi birçok sektörde de Avrupa’da lider konuma geldiğini vurguladı. Bu başarıların planlı sanayileşme ve teknoloji odaklı yatırımlarla elde edildiğini ifade etti.
Bakan Kacır, küresel ekonomik güç dengelerinin yeniden tanımlandığı bir dönemden geçildiğini dile getirdi. Liberal ticaret yaklaşımlarının terk edildiği bu süreçte korumacılık tedbirlerinin ve yerinde üretim anlayışlarının yükseldiğini kaydetti. Kritik hammadde ve teknoloji ihracatının kısıtlanmasının yaygınlaştığını, küresel ekonominin ağırlık merkezinin ise batıdan doğuya kaydığını anlattı.
Bu tabloda sanayi ve teknoloji kabiliyetlerinin stratejik değer taşıdığını vurgulayan Kacır, yenilikçi teknolojilere yön veren ülkelerin kapasitelerini uluslararası ticaret ve diplomaside araç olarak kullandığını söyledi. Türkiye’nin bu dönüşüm sürecine erken dönemde güçlü şekilde hazırlandığını aktardı. Katma değerli üretimi önceleyerek ve AR-GE kültürünü benimseyerek asırlık kazanımların hayata geçirildiğini ifade etti.
İmalat sanayi katma değerinin 23 yılda 41 milyar dolardan 246 milyar dolara yükseldiğini belirten Kacır, Türkiye’nin dünyadaki payını ikiye katladığını yineledi. Ülkenin askeri insansız hava aracı üretiminde dünyada, ticari araç, güneş paneli, otobüs, beyaz eşya ve tekstil üretiminde Avrupa’da lider olduğunu söyledi. Alüminyum, düz cam, seramik ve motorlu taşıtlar gibi alanlarda da Avrupa’nın önde gelen üreticileri arasında yer aldığını ekledi.
Yıllık ihracatın 276 milyar dolara ulaştığını bildiren Bakan Kacır, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde verimliliği ve teknolojiyi üretimle buluşturan bir anlayışla ilerlendiğini kaydetti. Ülkenin yatırım, istihdam, üretim ve ihracat rotasında kalkınma yolculuğuna emin adımlarla devam ettiğini ifade etti. Ulaşılan seviyenin Türkiye Yüzyılı hedeflerine uzanan yürüyüşte önemli bir dönüm noktası olduğunu vurguladı.
Hedeflerinin Türkiye Yüzyılı’nda katma değerli üretim altyapısıyla ülkeyi dünyada hak ettiği konuma taşımak olduğunu belirten Kacır, bu doğrultuda yeni nesil destek ve teşvik programlarını devreye aldıklarını söyledi. Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi Programı ile yüksek teknoloji odaklı yatırımlara ayrıcalıklı finansman sağlandığını dile getirdi. Merkez Bankası ile yürütülen programla 406 milyar lira yatırım büyüklüğüne sahip 77 projenin hızlandırıldığını aktardı.
Ülkeyi daha fazla yeni teknoloji yatırımının adresi haline getirmek amacıyla HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı’nın da önemli bir adım olduğunu anlattı. Bu programla mobilite, güneş enerjisi ve sağlık teknolojisi gibi alanlarda yatırımların önünün açıldığını belirtti. Geçtiğimiz yıl 4,4 milyar dolar destek imkanıyla veri merkezi, yapay zeka ve endüstriyel robot yatırımlarına yönelik çağrılar başlatıldığını kaydetti.
Bakan Kacır, iklim değişikliği ve yeşil dönüşümün küresel rekabetin ana eksenlerinden biri haline geldiğini vurguladı. 2053 Net Sıfır Emisyon hedefleri ve Avrupa Yeşil Mutabakatı doğrultusunda çevreyle uyumlu, yüksek verimlilik esaslı bir üretim anlayışının benimsenmesinin çok kıymetli olduğunu ifade etti. Yenilenebilir enerji yatırımlarının öne çıktığı bir dönemden geçildiğini dile getirdi.
Sanayinin rekabet gücünü yeniden tanımlayan dijital dönüşümün üretim süreçlerini dönüştüren temel bir kuvvet olduğunu belirten Kacır, yapay zeka, siber güvenlik ve nesnelerin interneti gibi ileri dijital teknolojileri entegre eden ülkelerin verimliliği artırdığını söyledi. Dijital dönüşümün sanayinin rekabet gücünü koruması ve yüksek katma değerli üretime geçiş için ertelenemez bir öncelik olduğunu aktardı.
Ekonominin lokomotif sektörlerinin sürdürülebilirlik ve verimlilik odaklı dönüşümünü desteklemek amacıyla Dijital ve Yeşil Dönüşüm programlarını hayata geçirdiklerini ifade etti. Bu programlarla firmalara 226 milyon liraya kadar nakit destek ve yatırımların yüzde 40’ına kadar vergi indirimi sağlandığını belirtti. Ayrıca Dünya Bankası işbirliğiyle yürütülen projelerle 1 milyar doların üzerinde finansmanın sanayicilere ve KOBİ’lere sunulduğunu kaydetti.
Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası işbirliğinde 300 milyon avro finansman desteğinin KOBİ’lerin dijital dönüşüm projelerine sağlandığını anlatan Kacır, Dijital Avrupa Programı ile sanayicilere Avrupa’nın kritik dijital altyapılarına erişim imkanı sunulduğunu ekledi. Ülke genelinde 12 model fabrika kurularak yalın üretim ve dijital dönüşümün desteklendiğini, bu sayının 16’ya çıkarılacağını bildirdi.
Küresel düzeyde yaşanan gelişmelerin sanayi politikalarını ve yatırım kararlarını yeniden şekillendirdiğine işaret eden Bakan Kacır, Türkiye’nin üretim altyapısını koruyan ve genişleten bir sanayi atılımını kararlılıkla sürdürme arzusunda olduğunu belirtti. 2012 yılında uygulamaya alınan teşvik sistemiyle ülke genelinde pek çok yatırımın hayata geçtiğini söyledi. Bu süreçte yaklaşık 100 bin yatırım teşvik belgesi düzenlendiğini ve 19 trilyon lira yatırım ile 3 milyon istihdamın önünün açıldığını aktardı.
Yeni teşvik sisteminin geçtiğimiz yıl Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın onayıyla yürürlüğe girdiğini bildiren Kacır, bu sistemin omurgasını Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamındaki üç farklı programın oluşturduğunu söyledi. Teknoloji Hamlesi Programı ile yüksek teknoloji ve katma değerli yatırımların AR-GE’den seri üretime kadar desteklendiğini anlattı. Yerel Kalkınma Hamlesi Programı ile atıl kaynakların üretime kazandırılması ve bölgesel rekabetçiliğin artırılmasının hedeflendiğini kaydetti.
Stratejik Hamle kapsamında ise dış ticaret dengesini iyileştirici yatırımlar ile dijital ve yeşil dönüşüm yatırımlarına ayrıştırıcı teşvikler sunulduğunu ifade etti. Bu programlarda yatırım kredilerinde 14,8 puana kadar destek sağlandığını ve finansman kullanmayan firmalara makine-teçhizat desteği şeklinde hibe imkanı tanındığını belirtti. Yeni teşvik modelinde kapasite fazlası olan sektörlerdeki verimsiz yatırımların kapsam dışı bırakıldığını ve Genel Teşvik Sistemi’nin sonlandırıldığını aktardı.
İstihdam teşviklerinin sosyo-ekonomik gelişmişlik endeksine göre altı kademede uygulandığını hatırlatan Bakan Kacır, depremden etkilenen bölgelerdeki yatırımlara istihdam desteklerinin süresini 14 yıla kadar uzattıklarını söyledi. İl merkezleriyle gelişmişlik farkı yüksek 289 ilçeye bir ileri kademe teşviki sunularak kalkınma ve refahın ülkeye yayılmasının amaçlandığını belirtti. OSB’lerde ve endüstri bölgelerinde gerçekleşen yatırımlara bir üst bölge illerinde uygulanan teşviklerin sağlanarak planlı sanayileşmenin desteklendiğini ifade etti.
Sanayi tesislerinin yoğunluğunu Marmara’dan Anadolu’ya dengeli biçimde yayarak bölgesel sıkışmayı ortadan kaldırmayı hedeflediklerini vurgulayan Kacır, bu vizyonla Sanayi Alanları Master Planı’nı hazırladıklarını bildirdi. Master Plan’ın ilk fazında Samsun-Mersin hattında 13 ilde 17 yeni yatırım alanı belirlendiğini söyledi. Bu mega endüstriyel bölgelerin altyapısı tamamlanmış, akıllı ve yeşil üretim üsleri olarak yatırımcının hizmetine sunulacağını kaydetti.
Mevcut OSB’ler ile endüstri bölgelerinin demir yolları ve limanlara bağlantısını hızlandıracak altyapı projeleriyle rekabet gücünün yükseltileceğini belirten Kacır, Master Plan’ın ikinci fazında Irak, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri ile hayata geçirilecek Kalkınma Yolu Projesi güzergahında yeni bir sanayi hattı kurulmasının öngörüldüğünü anlattı. Mersin-Şırnak ve Trabzon-Şırnak Sanayi Gelişim Koridorları’nın bu hatla entegre olacağını, ardından Orta Koridor ve Zengezur Koridoru üzerinde yeni sanayi alanları oluşturulacağını ekledi.
Bakan Kacır, tüm bu çabaların katma değerli ve verimli üretimle, yüksek teknolojiyle güçlenen, daha müreffeh bir Türkiye tasavvuru için olduğunu ifade etti. İmalat Sanayi için Kredi Finansmanı ve İstihdamı Koruma Programı ile tekstil, giyim, deri ve mobilya sektörlerindeki işletmelere çalışan başına destek tutarının 3 bin 500 liraya çıkarıldığını ve büyük ölçekli firmaların da programa dahil edildiğini söyledi. Tüm imalat sanayi firmalarının yararlanması için 100 milyar lira büyüklüğünde finansman programı oluşturulduğunu belirtti.
Yorum Yap